|
Liberalizm
Türkiye'deki en büyük politik
sorunlardan biri Liberalizmin tam olarak ne olduğunun bilinmemesidir.
Kimileri liberalizmi sadece ekonomik bir ideoloji olarak görürken,
kimileri de belli bir sınıf veya zümrenin ideolojisi olarak
görürler. Halbuki liberalizm siyasi ve ekonomik söylemeleriyle
eksiksiz ve çelişkisiz bir siyasi felsefedir. Temel amacı isitsnasız
tüm bireylerin toplum içinde mutlu ve özgürce yaşaması için devletin
görev ve yetkilerininin ne olması gerektiğini ortaya koymaktır.
Klasik liberalizmin 4 temeli vardır.
Bunlar;
1. Bireycilik
İnsan ilişkilerinde ortaya çıkan düzeni, bireysel
eylemlerin öngörülmemiş, önceden hesaplanmamış bir sonucu olarak
görmek ve bireyi bir araç değil, bir amaç, kendi başına bir son
olarak kabul etmektir. Hatta liberalizm için bireyci bir toplum
sistemidir denebilir.
2. Özgürlük
Liberal teoride kesinlikle negatif özgürlük esas
alınır. Yani bireye bir şey sağlanması değil, onun dış baskılara,
zorlamalara maruz bırakılmaması esastır. Liberalizm sabvunduğu
özgürlük anlayışında bir önkoşul yoktur. Bireyin sahip olduğu
seçenekler ne olursa olsun, dışarıdan zorla müdahale yok ise birey
özgürdür. Vicdan, düşünce ve inanç hürriyeti, zevk ve uğraşılarda
dilediğini yapma hürriyeti, toplanma hürriyeti ve mülk edinme
hürriyeti gibi birçok kavram liberalizmin temeli, ve insanlığa
hediyesidir. Özgürlükte tek koşul vardır; o da bir başkasının
hürriyetini kısıtlamamak.
Bu özgürlüklere bütünüyle saygı gösterilmeyen hiçbir toplum, hiç bir
millet, hiç bir ülke özgür değildir. Bu bağlamda liberalizmde
bireyin rızası olmadan, çoğunluğun yahut toplumun tümünün rızasıyla
bireysel özgürlüklerden birinin bile kısıtlanması diye bir kavram
söz konusu olamaz. Çünkü liberalizm, temel hak ve özgürlüklerden
birinin dahi çoğunluğun rızasına kurban edilmesini kabullenmez.
3. Hukukun üstünlüğü ve sınırlı devlet
Liberal bir ülkede, yasalar
herkese eşit tatbik edilir, hiç bir bireye veya zümreye yönelik yasa
çıkarılamaz, geçmişe dönük uygulanamaz ve en önemlisi hükümet dahil
herkesi bağlar. Devletin amacı sadece ve sadece bireyin
özgürlüklerini fiziksel olarak korumaktır.
4. Kendiliğinden doğan (spontan) düzen ve serbest piyasa ekonomisi
Klasik bir ifadeyle, mülkiyet hakkının -ki diğer bireylere karşı
korunan bireysel özgürlük alanının maddi kısmıdır, kişiler arasında
serbestçe değis tokuşu esasına dayanan de facto durumun günümüzde
aldığı biçimdir; liberal ekonomik öğretinin özünü oluşturur.
BÜYÜK LAROUSSE TANIMI (1993)
Liberal
1. Kişi özgürlükleri, düşünce
özgürlüğü ve siyasi özgürlükler yanlısı kişi; başkalarına karşı
hoşgörülü olan kimse, hoşgörüye dayanan tutum.
2. Ekonomik liberalizmden yana olan
kişi; liberalizm yandaşı; kişi özgürlüklerini savunan davranış,
tutum, görüş, örneğin, liberal görüş, liberal reform, liberal
ekonomi, liberal kapitalizm vb.
Liberalizm
1. İktisadi düşünce tarzı olarak
bireye, onun özgürlüğüne ve kamu yararına sonuçlanacağı için,
bireysel etkinliklerde özgürlüğe ayrıcalık tanıyan kuram.
2. Devletin bireysel özgürlükler
karşısındaki yetkilerini sınırlamayı öngören siyasal öğreti.
Liberalleşme
Daha çok özgürlük kazanmak eylemi;
liberalizm doğrultusunda değişmek, liberal düşünce ve davranışlar
edinmek.
Liberalleştirme
Daha çok özgürlük vermek eylemi;
bşr politik rejimi liberalleştirme, ticareti liberalleştirme gibi;
liberalizm doğrultusunda bir değişim sağlamak.
|